DSC07748

Samorządowcy, przedstawiciele instytucji kultury z różnych miejscowości oraz Zachodniopomorski Konserwator Zabytków wzięli udział we wczorajszym spotkaniu dotyczącym organizacji i budowy Szlaku Gryfitów w regionie. – Szlak ma przypomnieć znaczenie książąt z rodu Gryfitów dla tej części Pomorza, przypomnieć ich zasługi dla rozwoju regionu oraz pokazać wszystkie zabytki i pamiątki związane z rodem książęcy – tłumaczy Grzegorz Kurka.

Zachodniopomorski Szlak Gryfitów to propozycja stworzenia trasy turystycznokulturowej, która prowadzi przez miejscowości związane z dynastią książąt pomorskich panującą na Pomorzu Zachodnim od XII do XVII w. Dynastia Gryfitów to jedna z najdłużej panujących dynastii w Europie.

DSC07789

Władztwo Gryfitów obejmowało ziemie leżące po obu stronach Odry pomiędzy Rugią na zachodzie, po Pyrzyce na południu i Sławno, a także okresowo, miasto Lębork na wschodzie. Region ten w swoich dziejach – w całości lub częściach – należał do Księstwa Pomorskiego, Brandenburgii, Szwecji, Danii, Prus i Polski, co sprawia, ze dziedzictwo kulturowe Pomorza jest wielonarodowe i wieloetniczne.  Pierwszym historycznym władcą Pomorza Zachodniego a zarazem protoplastą dynastii Gryfitów był Warcisław I. To w okresie jego panowania Bolesław III Krzywousty podporządkował sobie Pomorze przyłączając je do Polski. Rozpoczął też proces jego chrystianizacji zakończony utworzeniem, w 1140 r. biskupstwa w Wolinie (przeniesionego w 1176 r. do Kamienia). W 1181 r. Pomorze Zachodnie zostało lennem cesarstwa niemieckiego, a w latach 1184-1227 Danii. Barnim I zwany Dobrym, zrzucił z Pomorza nadodrzańskiego zwierzchność duńską i przeniósł stolicę swego państwa z Uznamia do Szczecina, któremu w 1243 r. nadał miejskie prawa magdeburskie. To za jego panowania około 30 pomorskich miast otrzymało prawa miejskie, poza Szczecinem także m.in.: Kamień Pomorski (1274), Stargard (1243), Gryfino (1254), Police (1260) i Goleniów (1268). Chcąc rozwijać gospodarczo kraj przekazywał ziemie zakonom cysterskim, które specjalizowały się w rolnictwie, produkcji i zarządzaniu, a także zakonom templariuszy, ściągał kupców lubeckich i duńskich, aby poszerzyć wpływy ekonomiczne w Europie Zachodniej.

DSC07694

Ostatni z dynastii Gryfitów bezpotomny Książe Bogusława XIV w 1623 desygnował Ernesta Bogusława de Croy (syna ostatniej przedstawicielki dynastii, księżnej słupskiej Anny de Croy, córki Bogusława XIII), na biskupa kamieńskiego. W drugiej połowie XVII w. dynastia Gryfitów wygasła, a ich włości podzieliły między siebie Prusy i Szwecja.

DSC07803

Na zaproponowanej w niniejszej Koncepcji trasie Zachodniopomorskiego Szlaku Gryfitów znalazły się obiekty związane z historią książąt pomorskich zlokalizowane w granicach administracyjnych województwa zachodniopomorskiego. Należy jednak pamiętać, że faktycznie Szlak Gryfitów obejmuje obiekty historycznie związane z Księstwem Pomorskim, także te, które obecnie znajdują się w województwie pomorskim i w Niemczech, i powinien być postrzegany całościowo. Przebieg całego szlaku prześledzić można na mapie „śladami książąt pomorskich” opracowanej w ramach polsko-niemieckiego projektu „Skarby pomorskiej kultury”, która wskazuje następujące miejscowości: Bytów i Słupsk (woj. pomorskie), Darłowo, Koszalin, Trzebiatów, Kamień Pomorski, Sowno, Marianowo, Kołbacz, Szczecin, Szczecin-Dąbie (woj. zachodniopomorskie), Pasewalk, Ueckermünde, Anklam, Pudagla, Freesendorf, Wolgast, Ludwigsburg, Eldena k.Greifswaldu,
Stralsund, Bergen, Franzburg, Barth (Niemcy).